|
1872 yılında
Frerler
“uzunluğu 40 ve
genişliği 28
metre olan, bir
taraftan Gül
Sokağına, diğer
taraftan Tiyatro
sokağına bakan”
bir arsa satın
alırlar. “Şehrin
en merkezi, en
burjuva ve en
sakin
mahallesidir”
diye yazar
müdürleri
Paris’teki
merkezlerine.
Orada kendi
okullarını eski
bir binada
açarlar. O
zamanki Gül
sokağının yerini
tespit etmek
bugün zordur
çünkü İzmir’in
imarı 1922
yangınından
sonra tamamiyle
değişmiştir.
Ancak arsanın
Cumhuriyet
Meydanı ile
Montrö Meydanı
arasında
olduğunu ve
okulun Fuar
kapısından
denize daha
yakın olduğunu
söyleyebiliriz.
1878 yılında
yeni ve eğitime
daha uygun bir
binanın
inşaatına
başlanır. 1880
yılında da okul
bu binaya
taşınır ve
Saint-Joseph adını alır.
Frerler
pedagojisinin
kalitesinin ünü
çabuk yayılır,
öğrenci sayısı
artar ve başka
yerlerde okullar
açılır. 1897
yılında biri
Saint-Joseph
Lisesi, bir
diğeri Punta (Alsancak)
taki Saint André
adında bir
çiraklık okulu
olmak üzere
İzmir’de dört
okulda 765
öğrenciye eğitim
verilir. 1899 da
okul sayısı 6 ya
ve öğrenci
sayısı 827 ye
çıkar. Ancak
Saint-Joseph
Lisesi dışında
bu okullar küçük
mahalle okulları
ve öğrencileri
parasız okutulan
kuruluşlardı..
1914 savaşı
bu okulların
kapanmasına
neden olur, 1915
te hükümetin
emriyle Frerler
Türkiye’den
ayrılır ve
Fransa’ya
dönerler.
Saint-Joseph
Lisesi bir Türk
okulu olarak
eğitime devam
eder. 1918
yılında, savaşın
bitiminde, okul
binaları yeniden
Frer’lere
verilir ve 5
Mart 1919 da
Saint-Joseph’in
bazı sınıfları
açılır. Bunun
dışında biri
Göztepe’de, biri
Karşıyaka’da,
biri Alsancak’ta
ve biri
Saint-Jean
Katedralinin
yanında, dört
okulları daha
açılır.
Okulların
geleceği umut
dolu göründüğü
bir sırada, 22
Eylül 1922 de,
okullar
açıldıktan
birkaç gün sonra
İzmir yanmaya
başlar.
Saint-Joseph
Lisesi bir
enkaza dönüşür :
Yangın çatıdan
başlar,
yatakhanelere
sıçrar ve tüm
binayı sarar.
Ege’nin İncisi
İzmir’in 250 000
dönümü kül
olmuştur.
Saint-Jean okulu
da yanmıştır.
Beş okuldan,
şehrin yanmayan
bir mahallesi
Punta’daki
Saint-André
çıraklık okulu
ve Göztepe ve
Karşıyaka’daki
okullar sağlam
kalır.
Frerler
sekiz gün,
körfezde
demirlenmiş
Jean-Bart
Fransız
kruvazöründe
kalırlar. Yangın
söndürülünce
karaya inerler.
Her şey enkaz ve
ölüme dönmüştür
(foto 1). Fakat
cesaretleri
kırılmaz ve bin
bir zorluğun
üstesinden
gelerek
Saint-Joseph’i
Alsancak’taki
Sant-André
okuluna taşırlar
ve 100
öğrenciyle ilk
ve orta
sınıflarını
açarlar (foto
2).
Alsancak’taki
binalar Gül
sokağındakilerle
kıyaslanmayacak
derecede küçük
ve
gösterişsizdir.
Kuzey ve Batıda
sınıfları ve
idareyi
barındıran tek
katlı binalar
vardır (foto 3).
1923 yılında
Doğu cephede
zemin katta
sınıflar, üst
katta Frer’lerin
lojmanı için iki
katlı bir bina
inşa edilir . Bu
bina bugün mülti-medyanın
bulunduğu
binadır. 1933 te
Kuzey cephede
Frerler için iki
katlı bir bina
ve şimdi
Forum’un
bulunduğu yerde,
yağmurlu
havalarda
öğrencilerin
barınabileceği
geniş bir
sundurma inşa
edilir.
Bu sundurma ile
bahçe arasında
geniş bir havuz
ve onu suyla
besleyen bir yel
değirmeni vardır
ki okulun
sembolü
sayılıyordu. Bir çeyrek
yüzyıl boyunca
okulun görüntüsü
böyle
kalacaktır. Batı
ve Kuzey
cephelerindeki
eski sınıflar
yerine üç katlı
modern bir
binanın inşaatı
1956 yılını
bekleyecektir. 1987
de Doğu
cephesinde
tadilat yapılır
ve Frer’lerin
lojmanı
Bilgisayar
sınıfı, Kitaplık
ve Resim odası
olur. 1991-1993
yıllarında
sundurma yıkılır
ve yerine
direkler
üzerinde güzel
bir kapalı spor
salonu yapılır. Havuz
ve yel değirmeni
oyun sahalarının
genişletilmesi
için çoktan yok
olmuştu. Çünkü o
günlerde bile
voleybol
Saint-Joseph’in
hayatının bir
parçasıydı. Nihayet 1998
yılında büyük
değişikliklerle
Saint-Joseph
Lisesi bu günkü
görüntüsüne
kavuştu.
1931 tarihli
ve 222 sayılı
Milli Eğitim
Temel Kanunu
gereğince Türk
Çocuklarının ilk
öğretimlerini
Türk okullarında
yapmaları
kararlaştırılınca
ilkokul
sınıflarında
yalnızca yabancı
çocuklar kalır.
Bunların da
sayısı gitgide
azalınca 1966
yılında bu
sınıflar
kapanır. Fakat
henüz 1932
yılında
Saint-Joseph
hazırlık
sınıfları açarak
bu yeni duruma
zaten
uyarlanmıştı.
1950
yıllara kadar
Saint-Joseph’te
eğitim-öğretim
başlıca
etkinlikleri
ticaret ve
bankacılık olan
şehrin
ihtiyaçlarına
göre
uygulanıyordu.
Öğrencilere
muhasebe, ticari
yazışma,
daktilo, steno,
kaligrafi ve
henüz resmi
programlara
girmemiş
İngilizce
okutuluyordu.
Ancak yavaş
yavaş mevzuatın
gereklikleri
okulu
programlarını
resmi okul
programlarına
uyarlanmasını
gerektirdi ve
böylece
orijinalitesini
kaybetmiştir.
1978
yılında, o
zamana kadar
erkek ortaokul
olan
Saint-Joseph
karma oldu ve
hazırlık sınfına
ilk kızların
kaydı yapıldı.
Gül
Sokağından
Alsancak’a
taşınmasından
beri okulun
rüyası lise
sınıflarını
yeniden
açabilmekti. İlk
müracaat 1939
yılında yer alır
fakat netice
alınmaz.
Saint-Joseph’ten
mezun olan
öğrenciler
öğrenimlerini
Fransızca
sürdürmek
istediklerinde
Istanbul’a
gitmeleri
gerekirdi.
İzmir’de
kalanlar Türk
Liselerinde
devam ederlerdi.
Kadıköy
Saint-Joseph
Lisesinin önce
devamlı
yatılılığını
sonra da tüm
yatılılığını
kapatması
Fransızcaya
devam etmek
isteyenlerin
işini daha da
zorlaştırmıştı.
Frer’lerin
kararlılığı ve
Velilerin
girişimleri
sonunda
bürokrasinin
ataletini
yenmeyi başardı
ve 1987 yılında
Saint-Joseph
Ortaokulu
nihayet
Saint-Joseph
Lisesi
olabilmiştir.
1998
tarihli Sekiz
Yıllık
Kesintisiz
İlköğretim
Kanunu orta
sınıfları
ilköğretime
bağlayınca bu
sınıfların yıl
yıl kapanmasını
gerektiriyor.
Böylece Okulun
öğrenci sayısı
üç yılda 510 dan
365 düşmüş
bulunuyordu.
Fakat Yaz 2001
kayıtlarında
beklenmiyen bir
patlama oldu ve
okulun
demografik
çizgisi ....
öğrenci ile yeni
bir çıkışa
başladı. Geçiş
döneminin
sonunda okul bir
sene Hazırlık ve
üç veya dört yıl
Lise
sınıflarıyla
yetinecektir.
Öğrencilerinin
ilk kayıtları,
Fransızca
bilmeyenler için
Lise Hazırlık
sınıfına,
İlköğretim
okulunda yeteri
kadar Fransızca
öğrenenler için
Lise Birinci
sınıfına
yapılacaktır.
Saint-Joseph
Lisesi, ilk
kuruluş
yıllarından beri
olduğu gibi
bugün de,
geleceğine
sonsuz bir
güvenle yeni
şartlara kendini
uyarlayacak ve
Milli Eğitime
hizmetine devam
edecektir.
Özverileri ve
gayretleri ile
Saint-Joseph’i
bugünkü konumuna
getiren tüm eski
öğretmenlerine
şükranlarımız sonsuzdur
|